Mitralna stenoza je mana nastala suženjem mitralnog otvora (otvor između leve pretkomore i komore) usled čega dolazi do otežanog pražnjenja leve pretkomore u levu komoru.
Uzrok nastanka
Reumatski endokarditis je gotovo isključivi uzročnik mitralne stenoze, izuzetno retko mitralna stenoza je rezultat urođene malformacije mitralnog zaliska.
Klinička slika
Bolesnici sa blažim oblicima dobro podnose svaki napor. Tek prisustvo precipitirajućih faktora (febrilnost, veći napor, anemija, fibrilacija pretkomora, trudnoća) dovodi do pojave otežanog disanja - dispneje i kašlja. U umerenim oblicima i manji napor dovodi do ovih simptoma, a u teškim se ispoljavaju i pri mirovanju. U odmaklom stadijumu dominira zamor, koji se pojačava zbog dekompenzacije desnog srca, sa pojavom uvećanja jetre i perifernih edema - otoka. Pojava palpitacija - lupanja srca uslovljena je češćim pretkomorskim ekstrasistolama, a kasnije i fibrilacijom pretkomora.
Poremećaji ritma uzrokuju i embolije u sistemskoj cirkulaciji (mozak, ekstremiteti, trbušni organi). Ređi simptomi se pojavljuju u vidu angine pektoris, plućne embolije ili promuklost. Pri pregledu dominiraju znaci periferne cijanoze (modri prsti, uši, nos) sa crvenilom jagodica obraza što daje karakterističnu sliku- "facies mitralis". Vratne vene su nabrekle zbog dekompenzacije desnog srca.
Komplikacije
Moguće komplikacije su akutni edem pluća, fibrilacija pretkomora, sistemske embolije, bakterijski endokarditis, oštećenja pluća.
Dijagnoza
Postavlja se na osnovu anamneze, kliničkog pregleda, auskultatornog nalaza (naglašen prvi ton, čujno otvartanje mitralnog zaliska, šum), rendgenografije srca i pluća (mitralno konfigurisano srce), EKG-a, fonokardiografije, ultrazvuka, kateterizacije srca.
Lečenje
Medikamentno lečenje se sastoji od prevencije reumatske groznice i infektivnog endokarditisa. Kod plućne kongestije daju se diuretici, uz restrikciju unosa soli. U slučaju pojave fibrilacije pretkomora treba dati digitalisne preparate, verapamil ili beta blokatore. Pojava embolija zahteva antikoagulantnu terapiju. Medikamentno lečenje ne može smanjiti stenozu pa se primenjuje hirurško lečenje - različiti načini proširenja suženog mitralnog otvora ili ugradnje veštačkog zaliska.
