Sistematski pregled je skup preventivnih analiza i dijagnostičkih metoda koji pokazuju da li postoje određeni problemi u organizmu ili rizici nastanka bolesti. Mnoga oboljenja, čak i ona teža poput karcinoma nemaju jasne simptome, te je kompletan sistematski pregled veoma značajan kako bi se na vreme počelo sa lečenjem. Obavlja se od ranog detinjstva i obavezan je tokom školovanja do 18. godine, odnosno do kraja studija, zaključno sa 26. godinom. Takođe, često je obavezan i za zaposlene. Zbog prevencije raznih bolesti, sistematski pregled je poželjno obaviti jednom godišnje.
Šta sve obuhvata?
U zavisnosti od pola, godina života, ali i ustanove u kojoj se obavlja, pregledi se razlikuju.
Sistematski pregled za odrasle do 40 godina najčešće obuhvata:
- Opšti lekarski (fizikalni) pregled koji čine: anamnestički podaci, tj. podaci o svom zdravstvenom stanju koje dajete lekaru, merenje krvnog pritiska, EKG, merenje telesne težine i visine, obim struka i BMI, palpatorni pregled trbuha, vrata i štitne žlezde, pregled srca i pluća
- Laboratorijske analize krvi i pregled urina
- UZ abdomena, UZ prostate / UZ dojki za žene
- Pregled ginekologa/urologa
- Spirometrija – provera disajnih, tj. plućnih funkcija
- Pregled oftalmologa
Deca
Kada je reč o deci, sistematski pregled se obavlja češće, a u zavisnosti od starosti deteta, potrebni pregledi se menjaju. U okviru njih vrši se i vakcinacija.
U prvoj godini života:
Sistematski pregled se zbog praćenja razvoja beba obavlja u prvom, drugom, trećem, petom, šestom, devetom i dvanaestom mesecu.
- Pregled pedijatra (opšti lekarski pregled, obavlja se u svim gore navedenim mesecima. Podrazumeva merenje dužine tela i obima glave, merenje težine, pregled rada srca i pluća, neurološki pregled, procena mišićnog tonusa. Pregled novorođenčeta podrazumeva prikupljanje podataka o porodjaju, prvim danima kod kuće, podatke o spavanju, ishrani i razvoju deteta)
- Vakcinacija (klikom na obojenu reč možete videti kalendar obaveznih vakcinacija)
- UZ pregled kukova (uglavnom u drugom i četvrtom mesecu zbog displazije kukova. Ukoliko ima potrebe i u šestom)
- Kompletna krvna slika (provera opšteg zdravstvenog stanja, od šestog meseca života)
- Pregled stomatologa (provera oralnog zdravlja, praćenje denticije, tj. nicanja zuba, od šestog meseca)
U drugoj godini života:
- Pregled pedijatra
- Vakcinacija
- Pregled stomatologa
- Pregled oftalmologa
- Kompletna krvna slika
Od treće godine života do stupanja u kolektiv:
Pored pregleda pedijatra, stomatologa, oftalmologa, laboratorijskih analiza krvi, pregleda urina i obavezne vakcinacije, uvode se i sledeći specijalistički pregledi:
- Pregled logopeda
- Pregled ORL specijaliste
- Pregled fizijatra
Pre polaska u kolektiv (jaslice, vrtić, predškolsko):
- Pregled pedijatra
- Perinalni bris
- Kompletnu krvnu sliku i urin
Sistematski pregled predškolske dece:
Predstavlja kompletan pregled zdravstvenog (fizičkog i mentalnog) stanja deteta koji čine svi gore navedeni specijalistički pregledi i laboratorijske analize krvi i urina. Takođe, školski psiholog procenjuje da li je dete spremno za polazak u školu. Vakcinacija i revakcinacija su obavezni.
Od sedme do četrnaeste godine , odnosno tokom osnovne škole, sistematski pregled se obavlja u drugom, četvrtom, šestom i osmom razredu. Podrazumeva pregled pedijatra, laboratorijsku analizu krvi, urina, kao i revakcinaciju.
Nakon osnovne škole, sistematski pregled se radi pred upis u srednju školu i tokom srednje škole u drugom i četvrtom razredu. Sistematski pregled na fakultetu obavalja se u prvoj i trećoj godini studija.
Za odrasle
Kako starimo, povećava se i rizik oboljenja, te se u sistematski pregled vremenom ubraja više specijalističkih pregleda, tj. pregledi su detaljniji. Državni domovi zdravlja nemaju organizovane pakete sistematskih pregleda, ali ih možete obaviti pojedinačno u dogovoru sa svojim lekarom opšte prakse. Privatne klinike najčešće razlikuju osnovni, prošireni i kompletni paket sistematskog pregleda, kao i pregled do 40. godine, između 40. i 50. godine i nakon 50. godine života. Sistematski pregled za žene i za muškarce razlikuje se samo u dodatnom pregledu reproduktivnih organa. Od četrdesete godine za oba pola poželjno je uraditi i pregled stolice na unutrašnje krvarenje.
Za žene - pregled kod ginekologa je detaljniji, jer podrazumeva PAPA test, kolposkopiju, ultrazvuk male karlice, kao i pregled dojki (UZ/mamograf). Nakon pedesete godine poželjno je uraditi osteodenzitimetriju, tj. proveru koštane gustine.
Kod muškaraca - preventivni pregled urologa poželjno je raditi od četrdesete godine života. Radi se UZ prostate, a preporučuje se provera PSA – tumorski marker prostate.
Pogledajte sva pitanja i odgovore u vezi sa pregledima lekara.
.
