Pleuritisi su oboljenja pleure ( plućne maramice) koja dovode do povećanog stvaranja i sakupljanja tečnosti i sastojaka krvi u intrapleuralnom prostoru (prostor između dva lista plućne maramice).
Uzrok nastanka
Pleuralne izlive mogu uzrokovati nespecifične gram pozitivne, gram negativne i anaerobne bakterije, Mycobacterium tuberculosis, sve vrste virusa, Chlamidiae, Coxiella burnetti i dr. Takođe, česti su kod sistemskih bolesti, malignih bolesti, intoksikacija pluća, alergijskih i gljivičnih bolesti, vaskularnih poemećaja, srčane dekompenzacije, metaboličkih poremećaja, trauma grudnog koša, ruptura i tromboza krvnih sudova i brojnih drugih oboljenja i stanja.
Klinička slika
- Tuberkulozni pleuritis - može se ispoljiti kao prva manifestacija tuberkuloze ili 6 meseci posle primoinfekcije. Izliv je najčešće serofibrinozan, ali može biti hemoragičan (prosutna krv) i gnojav. Početak je nagao sa povišenom temperaturom, suvim nadražajnim kašljem, bolom u grudima, koji se pojačava pri govoru, dubljem disanju, kašlju i kijanju. Bol je lokalizovan jednostrano, pri bazama pluća, širi se u rame ili abdomen. U zavisnosti od količine pleuralne tečnosti nastaje različit stepen respiratorne insuficijencije. Respiratorne simptome bolesti prate ubrzan rad srca, noćno znojenje, glavobolja, anoreksija, gubljenje telesne mase i kaheksija. Oboleli je izrazito bled i leži na strani obolele pleure pluća. Tuberkulinska kožna reakcija je pozitivna.
- Virusni pleuritis - mali, jednostrani izlivi, serofibrinozne pirode, kojima prethodi akutno oboljenje gornjih disajnih puteva ili virusna zapaljenja pluća. Javljaju se pleurodinija (bol u plućnoj maramici), suv kašljalj, smetnje pri disanju, povišena temperatura, bol u zglobovima, mišićima, glavobolja, znojenje.
- Bakterijski pleuritis - nastaje širenjem bakterijske infekcije na pleuru kod bakterijskih zapaljenja pluća i drugih gnojnih zapaljenskih procesa. Klinička slika se ispoljava znacima bolesti primarnog oboljenja i pleuralnim bolom.
- Empijem pleure - zapaljensko nakupljanje i perzistencija gnoja u interpleuralnom prostoru. Posledica je širenja infekcije iz perforirane kaverne, apscesa, ciste, zagnojenog ehinokokusa ili komplikacija rupture jednjaka, trauma grudnog koša, tromboflebitisa krvnih sudova pluća, akutno gnojnog pankreatitisa, apscesa i postoperativno.Ispoljava se visokom temperaturom, pleuralnim bolom, otokom kože, kašljem, iskašljavanjem gnojnog sadržaja, smetnjama pri disanju. Postoji i opšta iznemoglost, malaksalost, perfuzno znojenje, gubitak telesne mase, psihofizičko propadanje bolesnika. Nastaju i brojne komplikacije a najčešće perforacija gnojnih masa kroz lateralni zid grudnog koša ili u bronh.
Dijagnoza
Postavlja se na osnovu anamneze, kliničkog pregleda, laboratorijskih analiza, rendgenografije srca i pluća, patohistoloških i imunoflorescentnih ispitivanja, mikrobioloških, seroloških, citoloških i biohemijskih ispitivanja pleuralne tečnosti, seruma, elemenata krvi i ispljuvka.
Lečenje
U lečenju pleuritisa tuberkulozne etiologije leči se tuberkuloza kombinacijom tri leka (rifadin, miambutol, pirazinamid) tri do šest meseci. Uz to je korisna primena glikokortikosteroida i kao uobičajena mera punkcija grudnog koša.
Kod bakterijskih izliva i empijema pleure primenjuje se antibiotik u zavisnosti od uzročnika, drenaža, ispiranje pleure, kao i hirurško lečenje.
Izlivi virusne etiologije podvrgavaju se osim punkciji, simptomatskom lečenju (analgetici, antipiretici), a oboleli se preventivno štite antibioticima.
Zakažite pregled kod:
