Kalijum je glavni intraćelijski katjon organizma. Nivo kalijuma u plazmi se kreće od 3,8 do 4,7 mmol/L, a u ćelijama oko 150 mmol/L. Kalijum u serumu adekvatno odražava promene ukupnog kalijuma organizma. Bubrezi igraju glavnu ulogu u održavanju bilansa kalijuma. Više od 90% kalijuma izlučuje se urinom, ostatak se eliminiše preko stolice.
Hipokalijemija se definiše kao smanjenje ukupnog kalijuma u organizmu. Pri normalnom pH sniženje kalijuma u serumu za 1 mmol/L odražava gubitak oko 350 mmol kalijuma. Nivo kalijuma u serumu niži od 2mmol/L, odgovara gubitku kalijuma većem od 1000 mmol.
Uzrok nastanka
Hipokalijemija nastaje zbog gubitka kalijuma preko digestivnog trakta ili burega i obično je povezan sa nedovoljnim unošenjem kalijuma. Proliv dovodi do gubitka kalijuma. Renalna tubulska acidoza, posebno distalna, je praćena hipokalijemijom. Do hipokalijemije često dovodi i primena diuretika koji deluju na nivou Henlejeve petlje.
Klinička slika
Simptomi su apatija, mišićna slabost, parestezije i tetanični grčevi. Može doći do pojave nepravilnosti u srčanom radu, u odmaklim slučajevima i do mlitave paralize. Respiratorni mišići mogu da oslabe do tog stepena da je potrebna veštačka ventilacija. Smanjuje se sposobnost bubrega da koncentruje urin, što dovodi do poliurije (povećano izlučivanje mokraće) i polidipsije (pojačan osećaj žeđi).
Dijagnoza
Postavlja se na osnovu prepoznavanja faktora koji dovode do hipokalijemije, simptoma i znakova, kao i karakterističnog EKG nalaza. Nalaz niskog nivoa kalijuma u serumu potvrđuje dijagnozu.
Lečenje
Za lečenje hipokalijemije se koriste ishrana bogata kalijumom (paradajz, narandža, banana, krompir, avokado. Nešto manje kalijuma ima u cerealijama (pšenica, ovas, lan), zatim u mesu, mleku, sušenom voću, grejpfrutu), oralni preparati kalijuma, a u slučaju teške hipokalijemije i intravenska primena kalijuma.
