Barokomora - kiseonik u službi zdravlja

Kiseonik (O₂ ) gas, otkriven u drugoj polovini 18. veka, jedan je od osnova života na zemljii. Bez njega ne može funkcionisati ni jedna ćelija složenih živih organizama. Kiseonik se u organizmu prenosi putem krvi, vezivanjem za hemoglobin u crvenim krvnim ćelijama i rastvoren u plazmi. Normalna zasićenost krvi kiseonikom je od 97-98 %, u eritrocitima i 0,3% rastvorenog u plazmi, dopušta povećanje još samo 2-3%, što se dobija dužim udisanjem kiseonika na normalnom pritisku, ili u samo nekoliko minuta s hiperbaričnim kiseonikom. U hipoksičnim stanjima (“glad za kiseonikom”) zasićenje kiseonikom je znatno manje. Zato svakodnevna primena kiseonika na normalnom pritrisku okoline ima stalno mesto u pretkliničkoj i kliničkoj medicini, a lečenje hitnih stanja (poput srčanog infarkta, moždanog udara, astmatičnkog napada, teške traume itd.) bez udisanja O₂ se ne može ni zamisliti.



Problem je u tome što je čisti kiseonik potencijalno “štetan” gas, ako su mu pluća predugo izložena. Stoga je bilo nužno pronaći način kako u krvi otopiti što je moguće više kiseonika u što kraćem vremenu, iskorištavajući njegove blagotvorne učinke uz istovremeno izbegavanje mogućih negativnih posledica. Ovaj problem medicinska nauka rešila je primenom   hiperbarične oksigenacije (HBO), menjajući biološka pravila koja važe za normalnu oksigenaciju. Provodi se u za to posebno namenjenom uređaju - barokomori, koji omogućava boravak u 100% O₂ na povećanom pritisku, većem od 1 bar (normalni atmosferski pritisak). Zbog fizički otopljenog kiseonika u plazmi, dobijemo do 20 puta (2000%) više kiseonika otopljenog u krvi nego udisanjem vazduha. Difuzijom iz tako kiseonikom obogaćene plazme ispravlja se nedostatak kiseonika velikom brzinom, uz bitno smanjen rizika oštećenja pluća kiseonikom.


Primenom barokomore povećavamo transport kiseonika u ćelije, stimulišemo stvaranje novih krvnih sudova tamo gdje su oni stari bolesni ili začepljeni, povećavamo stvaranje i iskorišćavanje energije, poboljšavamo imunološki odgovor organizma na napad mikroorganizama. Potstičemo ubrzano zarastanje rana, ometamo stvaranje toksina, poboljšavamo detoksikaciju organizma, pojačavamo odbranu od slobodnih kiseonikovih radikala. Poboljšavamo delovanje antibiotika i dejstvo radioterapije na tumore, istovremeno umanjujući štetne posledice radijacije. Smanjujemo otoke na ekstremitetima, organima i mozgu, bitno smanjujemo mišićne grčeve različitog porekla itd.









HBO-a kao pomoćna metoda u kombinaciji s drugim prihvaćenim metodama daje izuzetne rezultate u lečenju ili ublažavanju svih bolesti u kojima su nedostatak kiseonika i loše stanje cirkulacije uzrok ili posledica zdravstvenih problema, kao i sve upale, infekcije i brojna druga stanja, kao što su:

Uspeh lečenja navedenih bolesti i stanja moguć ja samo jedinstvenim pristupom svih činilaca u procesu lečenja. Osnovno lečenje mora započeti od lekara odgovarajuće specijalnosti koji dijagnostikuje leči i prati bolesnika a na njega se nadovezuje primena hiperbarične oksigenacije, medikamentozna i ostala terapija. Svaki izolovan način lečenja čini ovu metodu manje uspešnom i umanjuje njenu efikasnost.

Lečenja HBO u proseku traju 10-15 dana u jednodnevnim seansama od 60-90 min a sprovode se 100% kiseoniku na pritisku od 2,0-2,5 bar-a, u jednomesnim i višemesnim komorama u hiperbaričnim centrima koji mogu biti od specijalizovanih bolnica do specijalističih ordinacija.



Prikazom promena na mozgu (pre-slika levo) i nakon HBO terapije (slika desno) jasno se vidi stepen prokrvljenosti moždanih struktura nakon 60 minutnog izlaganja organizma 100% kiseoniku na 2,3 bar-a u barokomori, a time i opravdanost njene primene u procesu lečenja.

Na žalost, u barokomoru pacijenti najčešće dolaze prilično kasno. Nije retkost da od svojih lekara dobiju negativno mišljenje o toj vrsti lečenja, bez ikakvih dokaza i bez poznavanja osnovnog principa lečenja u barokomori. Često su pacijenti inicijatori ove vrste lečenja i ponekad u brizi za svoje zdravlje bolje upoznati sa njegovim mogućnostima od pojedinih lekara. Za to veliku krivicu snose mediicinski fakulteti koji jako malo informiušu svoje studente o primeni HBO u svakodnevnoj praksi.




U Republici Srbiji postoje barokomore uglavnom u Beogradu i još nekim mestima severno od Save i Dunava. 0tvaranjem prve ordinacije ovakve vrste na jugu Srbije, u Nišu, učinjen je značajan doprinos u istoriji razvoja medicine ovog po veličini drugog grada u Srbiji koji po prvi put na 130-tu godišnjicu organizovanog zdravstva (prve zdravstvene ustanove nastale su 1878 godine, nakon oslobođenja Niša od Turaka), dobija i ovaj vid savremenog lečenja koji se u svetu primenjuje zadnjih 40 godina.