Protetski stomatitis je oboljenje koje se javlja kod osoba sa gornjim mobilnim protetskim nadoknadama. Ovo oboljenje karakteriše otok i upala-inflamacija sluzokože koja je obuhvaćena protezom. U većini slučajeva ovo oboljenje je asimptomatsko, dok se kod malog broja pacijenata javlja bol, osećaj svraba i peckanja.Mogući uzročnići ovog oboljenja su: gljive iz roda Candida, bakterije, neadekvatna higijena zubne proteze, kontinuirano nošenje proteze (noćno nošenje proteze), starost proteze, poremećaj lučenja pljuvačke (hiposalivacija), pH sluzokože i pljuvačke. Na osnovu kliničkih istraživanja, došli smo do saznanja da najznačajniji faktori koji dovode do oboljenja su kontinuirano (noćno) nošenje proteze i starost proteze.
Kontinuirano nošenje proteze, kao i nedovoljna higijena pružaju povoljne uslove za zadržavanje hranljivih materija i mikroorganizama na površini baze proteze koji stvaraju povoljne uslove za nastanak oboljenja. Negativan uticaj noćnog nošenja se ispoljava zato što korisni efekti iz pljuvačke u tim uslovima nisu prisutni, duplje. U prostoru između baze proteze i sluzokože nepca, smanjuje se protok pljuvačke i javljaju se dinamičke promene pH vrednosti, što dovodi do ometanja mehaničkog čišćenja tkiva.
Starost proteze je bitan faktor, jer kod dugo nošenih proteza teže se održava higijena i prisutna je tendencija ka poroznosti baze proteze. Površinske nepravilnosti proteze dovode do povećanog prijanjanja mikroorganizama i otežanog uklanjanja nakon čišćenja. Takva proteza smatra se neadkvatnom i dovodi do traumatizacije i nastanka zapaljenja tkiva.
Da ne bi došlo do oboljenja potrebno je ne nošenje proteze noću, adekvatna higijena proteze, i zamena istrošenih starih proteza na svakih pet godina. Proteze treba oprati najmanje dva puta dnevno i isprati posle obroka. Čišćenje se obavlja pod mlazom tekuće vode, mekom četkicom i niskoabrazivnom zubnom pastom.
Zubne paste sa abrazivima mogu oštetiti površinu proteze. Tokom noći proteze treba staviti u posudu sa hladnom destilovanom vodom ili se mogu koristitii specijalne tablete za higijenu proteza, prema uputstvima proizvođača.
