Akutni edem pluća je hitno dramatično stanje koje zahteva neodložnu i adekvatnu intervenciju, a karakteriše ga po život opasno nakupljanje tečnosti u plućima tj. u plućnim alveolama (zbog povišenog plućnog kapilarnog pritiska ili poremećene propustljivosti kapilarno - alveolarne membrane pluća).
Podela
Podela akutnog edema pluća vrši se na osnovu uzroka koji je doveo do njegovog nastanka. Akutni edem pluća može biti kardiogenog i nekardiogenog porekla.
Akutni edem pluća kardiogenog porekla
Uzroci koji dovode do nastanka ovog tipa plućnog edema su srčana insuficijencija (nedovoljna snaga srčanog mišića), teški poremećaji ritma i stanja srca kod kojih dolazi do povećanja hidrostatskog pritiska u plućnim kapilarima. Simptomatologija akutnog plućnog edema je vrlo karakteristična i retko predstavlja dijagnostički problem. Karakteristična slika je prinudni položaj. Pacijent zauzima sedeći položaj jer lakše diše. Disanje je vrlo čujno, teško i ubrzano. Sputum (ispljuvak) je penušav, a može imati primese krvi. Auskultatorno (slušanje pluća slušalicama - stetoskopom) se obostrano čuju vlažni šušnjevi. Srce ubrzano radi, a vene su na vratu nabrekle. Pacijent je cijanotičan (pomodrela koža i sluzokoža) i obliven znojem. Preznojavanje je vrlo obilno i stalno.
Dijagnoza
Dijgnoza se postavlja na osnovu karakteristične kliničke slike, EKG-a, laboratorijskih analiza, merenje saturacije (zasićenosti) kiseonika u krvi , laboratorijskog određivanja parcijalnih pritisaka gasova (kiseonika i ugljen-dioksida). Na rengenskom snimku pluća se takođe vide promene.
Lečenje
Lečenje akutnog edema pluća zavisi od toga da li je krvni pritisak snižen, normalan ili povišen. Terapija akutnog edema pluća kod normotenzije (normalnog pritiska) ili hipertenzije (povišenog pritiska) se sprovodi sa ciljem da se obezbedi normalna funkcija respiratornog i kardiovaskularnog sistema. Funkcija pluća se obezbeđuje, ako postoji indikacija za to, endotrahealnim intubiranjem i aplikacijom određenih medikamenata (bronhodilatatorima). Nepohodno je rasterećenje srca i to se postiže pre svega smanjenjem dotoka krvi u srce. Pacijent treba da je u sedećem položaju, a na taj način se smanjuje dotok venske krvi u srce. Terapija akutnog edema pluća kod hipotenzije i kod kardiogenog šoka se razlikuje od prethodne i to u kardiocirkulatornoj terapiji. Primena lekova je prema razvoju kliničke slike.
Akutni edem pluća nekardiogenog porekla
Pojačanu propustljivost kapilarno - alveolarne membrane bez povećanja plućnog kapilarnog pritiska uzrokuju infekcije, hipoalbuminemija, inhalacija toksičnih supstanci, akutni hemoragični pankreatitis, povrede grudnog koša, opekotine, masna embolija, lekovi (heroin), spašeni utopljenik... Razvoj edema pluća nekardiogenog porekla zasniva se na oštećenju normalne propustljivosti kapilarno - alveolarne membrane pod dejstvom endogenih (koje stvara sam organizam) i egzogenih (koji su uneti u organizam iz spoljašnje sredine) toksina. Edemi usled dugotrajne gladi, nefrotski sindrom i relativno sniženje intraalveolarnog pritiska npr. prilikom brzog izranjanja iz vode mogu dovesti do razvoja plućnog edema. Simptomi ovog oblika edema pluća su isti kao i kod kardiogenog plućnog edema. Kod inhalacionih trauma (otrovni gasovi) može se javiti slika slična napadu bronhijalne astme.
Dijagnoza
Dijagnoza se postavlja na sličan nacin kao kod edema pluća kardiogenog porekla.
Lečenje
Terapija zavisi od razvoja kliničke slike.
