Uzrok nastanka
Bolest je otkrivena 1975. godine povodom epidemične pojave juvinalnog artritisa, a 1981god. je Burgdorfer izolovao spirohetu iz krpelja. To je gram negativni štapić, spiralno uvijen, pokretan, pripada rodu Borrelija, a porodici Spirohetacea.
Rezervoari borelija su krpelji, glodari, jeleni. Krpelji prenose borelije na čoveka, ali i na domaće životinje. Bolest se javlja sezonski od ranog proleća do kasne jeseni uglavnom kod osoba koje često borave u prirodi profesionalno ili rekreativno.
Klinička slika
Kao posledica ujeda krpelja može se javiti Lajmska bolest, a klinički se manifestuje pojavom lokalnog otoka i crvenila na mestu i okolini uboda i to 3-32 dana nakon incidenta. Lokalno crvenilo je toplo i uglavnom nije bolno. Kod 50% pacijenata identične promene se mogu javiti na drugim delovima tela, a kod 15% pacijenata kožne promene mogu da izostanu. Pored promena na koži mogu da se jave temperatura, jeza, malaksalost, glavobolja, regionalno uvećanje limfnih žlezda. Ukoliko se bolest neprepozna i neleči nakon nekoliko nedelja razvija se drugi stadijum bolesti sa neurološkim simptomima, sa pojavom bolova u zglobovima i kardiološkim simptomima, a ukoliko se i uvoj fazi bolest neleči nakon više meseci ili godina bolest ulazi u treću fazu sa teškim neurološkim ispadima, promenama na zglobovima i koži.
Dijagnoza i Lečenje
Dijagnoza se postavlja na osnovu kliničke slike i podataka o ujedu krpelja a potvrdjuje se ELISA testom i testom indirektne imunofluorescencije kojima se otkrivaju IgM antitela u serumu, likvoru i sinoviji ( nakon prve nedelje, a maksimum dostižu izmedju 5 i 6 nedelje nakon pojave kl.znakova). Nakon 1-3 meseca javljaju se IgG antitela koja se dugo ogržavaju. Za dokazivanje infekcije može da se primeni i PCR.
Terapija Lajmske bolesti zavisi od kliničkog stadijuma.
U prvoj fazi bolesti preporučuje se:
- Penicilin 800.000 IJ,
- Tetraciklini 2,0g za 24h kao i
- Eritromycin u istoj dozi u trajanu od dve nedelje, ili do povlačenja simptoma.
U drugoj fazi bolesti:
- dvonedeljna terapija kristalnim Penicilinom u visokim dozama ili Ceftriaxona 2,0g
- nastavak lečenja Hloramfenikolom 2,0g u toku 24h ili u istoj dozi Tetraciklini do povlačenja simptoma.
U trećoj fazi lek izbora je Ceftriakson 2,0g, Longaceph zbog dobre difuzije u trajanju do šest nedelja. Kod neuspešne antibiotske terapije u trećoj fazi preporučuju se kortikosteroidi.
