Streptococcus pneumoniae (pneumokok) je Gram pozitivna bakterija, ovalnog ili kružnog oblika, najčešće raspoređen u parovima ili u vidu kratkih lanaca. Obavijen je kapsulom. Spada u grupu α - hemolitičkih streptokoka. Kapsula pneumokoka je izgrađena od polisaharida i štiti ih od fagocitoze ćelija odbrambenog sistema.
S. pneumoniae se u mikroskopskim preparatima najčešće nalazi u parovima obavijenim kapsulom, a ređe u lancima. Za razmnožavanje zahteva niz aminokiselina i vitamina. Zbog toga se može kultivisati samo na bogatim podlogama kao što su krvni i serumski agar. Na krvnom agaru stvara sitne, glatke, sjajne, okrugle kolonije s alfa - hemolizom. Značajna biohemijska osobina većine sojeva je fermentacija inulina.
S. pneumoniae se u mikroskopskim preparatima najčešće nalazi u parovima obavijenim kapsulom, a ređe u lancima. Za razmnožavanje zahteva niz aminokiselina i vitamina. Zbog toga se može kultivisati samo na bogatim podlogama kao što su krvni i serumski agar. Na krvnom agaru stvara sitne, glatke, sjajne, okrugle kolonije s alfa - hemolizom. Značajna biohemijska osobina većine sojeva je fermentacija inulina.
Put prenošenja
Pneumokoke nastanjuju sluzokožu gornjih disajnih puteva, gde pripadaju normalnoj bakterijskoj flori. Usled drugih infekcija npr. grip ili slabosti odbrambenog sistema, može doći do njihovog preteranog razmnožavanja i širenja, tako da nastaje infekcija. Prenosi se sa čoveka na čoveka kapljičnim putem.
Patološki (medicinski) značaj
Iako deo
normalne flore, u određenim uslovima mogu izazvati različita oboljenja. Pneumokoke mogu izazvati
pneumonije (zapaljenje pluća) - najčešće lobarnu pneumoniju, a ređe bronhopneumoniju,
zapaljenje srednjeg uva, sinuzitis, meningitis sepsu. Pogotovo težak tok imaju infekcije kod starijih ljudi ili novorođenčadi. Pneumokoknim pneumonijama često prethodi septikemija, a kasnije se često javljaju komplikacije kao što su perikarditis, endokarditis, meningitis, artritis.
Mikrobiološka dijagnostika
Za materijal se mogu korsistiti bris grla, suputum, likvor, krv, eksudat srednjeg uva. Dijagnoza se postavlja na osnovu mikroskopskih, kulturelnih i biohemijskih osobina.
Lečenje
U lečenju se koriste penicilini, makrolidi i hinoloni.
